محمد الريشهري

343

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

روح‌ها و روزىها تعلّق يافته است « 1 » و در همه اين موارد ، تنها به خداوند ، منحصر گشته است . پس خداوند ، بسط دهنده و قبض كننده همه اشيا ومخلوقات است . در احاديث ، " بسط " به معناى اعطا كردن و گسترش دادن آمده و در تفسير " قبض " ، معانىِ : منع ، ضيق ، اخذ ، قبول و مُلك ، ذكر شده‌اند ، كه همان معانى لغوى آن هستند . در مورد معناى مُلك ، اين توضيح ، ضرورى است كه مُلك ، با اخذ ( گرفتن ) و منع ( باز داشتن ) مناسبت دارد ؛ زيرا مالك يك چيز ، از اين جهت‌كه مالك آن است ، آن شىء را اخذ مىكند و ديگران را از مالكيت آن ، منع مىكند . قرآن " كيست آن كس كه به [ بندگانِ ] خدا وام نيكويى دهد تا [ خدا ] آن را براى او چند برابر بيفزايد ؟ و خداست كه [ در معيشت بندگان ] تنگى و گشايش پديد مىآورد ؛ و به سوى او بازگردانده مىشويد " . " آيا نديده‌اى كه پروردگارت چگونه سايه را گسترده است ؟ و اگر مىخواست ، آن را ساكن قرار مىداد ، آن گاه خورشيد را بر آن دليل گردانيديم . سپس آن [ سايه ] را اندكْ اندك به سوى خود بازمىگيريم " . " خدا بر هر كس از بندگانش كه بخواهد ، روزى را گشاده مىگردانَد و [ يا ] بر او تنگ مىسازد ؛ زيرا خدا به هر چيزى داناست " . " و اگر خدا روزى را بر بندگانش فراخ گرداند ، مسلّماً در زمين ، سر به عصيان برمىدارند ؛ ليكن آنچه را بخواهد به اندازه‌اى [ كه مصلحت است ] فرو مىفرستد . به راستى كه او به [ حال ] بندگانش آگاهِ بيناست " . حديث 1212 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : ستايش ، از آنِ خداوند است كه حقيقتى آشكار است و داراى نيرومندىِ استوار و بخشش سترگ است ؛ همان ارجمند كريم ، و نعمت دهنده بخشنده ، گشايشگر . . . و تنگ گيرنده

--> ( 1 ) گفتنى است كه خوانندگان گرامى براى آشنايى با احاديث اهل‌بيت عليهم السلام در اين مورد و ساير اسما و صفات الهى كه پس از اين خواهد آمد مىتوانند به دانش‌نامه عقايد اسلامى ( ج 5 7 ) مراجعه فرمايند .